هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم
- شاعر:
- سعدی
- دوره:
- سدهٔ هفتم هجری
- Electric Blues
موسیقی و صدا با هوش مصنوعی ساخته شده · شعر در مالکیت عمومی
شعر
هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم
نبود بر سر آتش میسرم که نجوشم
هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم · غزلیات سعدی — غزل ۴۰۵
دربارهٔ شعر
اعتراف سعدی به پنهانناشدنیِ عشق: «هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم / نبود بر سر آتش میسرم که نجوشم». بر آن بود که دل به کسی نسپارد؛ شمایل یار را دید و نه صبر ماند و نه هوش.
معنی و پیشینهٔ شعر
«هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم / نبود بر سر آتش میسرم که نجوشم» — سرآغاز غزل ۴۰۵ از غزلیات سعدی است: رازِ عشق پوشیدنی نیست و دلِ بر آتشنهاده ناگزیر میجوشد. شاعر از آغاز هشیار بود که دل به کسی نسپارد — «به هوش بودم از اول که دل به کس نسپارم / شمایل تو بدیدم نه صبر ماند و نه هوشم».
این غزل از محبوبترین غزلهای سعدی در موسیقی ایرانی است؛ محمدرضا شجریان آن را در آلبوم «سرّ عشق» خوانده است. در این نشست، آن اعترافِ جوشان در قالب بلوز الکتریک بازخوانی میشود — قالبی که مانند خود غزل بر رازهای پنهاننشدنی بنا شده است.
این غزل نمونهٔ درسنامهایِ «سهل و ممتنع» است: واژهها همه سادهاند و هیچکس هرگز به موسیقی آن نرسیده است. همین آوازپذیریِ بیتکلف است که غزل ۴۰۵ را پیوسته به ترانه بازمیگرداند — از ردیف آوازی تا بلوز الکتریکِ این نشست.
بشنوید